دزدگیر چیست؟ از اولین سیستم‌های هشدار تا دزدگیرهای هوشمند
دزدگیر یا سیستم اعلام سرقت، مجموعه‌ای از تجهیزات است که برای شناسایی ورود یا فعالیت غیرمجاز در یک محیط طراحی شده است. این سیستم با استفاده از حسگرها، تغییرات محیط را تشخیص می‌دهد و در صورت مشاهده‌ی وضعیت مشکوک، با فعال کردن آژیر یا ارسال هشدار، صاحب محل را مطلع می‌کند.
اما ایده‌ی دزدگیر از کجا شروع شد؟
اولین دزدگیر چگونه به وجود آمد؟
پیش از ظهور سیستم‌های الکتریکی، مردم برای محافظت از خانه و اموال خود بیشتر به نگهبان، سگ، قفل و روش‌های مکانیکی متکی بودند.
نقطه‌ی مهم در تاریخ دزدگیرها در سال ۱۸۵۳ اتفاق افتاد. در آن سال، آگوستوس راسل پوپ (Augustus R. Pope) یک سیستم هشدار الکترومغناطیسی را به ثبت رساند که برای تشخیص باز شدن در و پنجره طراحی شده بود.
ایده‌ی اصلی بسیار ساده بود: یک مدار الکتریکی به در یا پنجره متصل می‌شد. با باز شدن آن، وضعیت مدار تغییر می‌کرد و این تغییر باعث فعال شدن زنگ هشدار می‌شد.
چند سال بعد، ادوین هولمز (Edwin Holmes) حقوق این اختراع را خرید و تولید و فروش دزدگیرهای الکتریکی را توسعه داد. بعدها سیستم‌هایی ایجاد شدند که هشدار چند ساختمان را به یک مرکز نظارت مرکزی منتقل می‌کردند؛ ایده‌ای که بعدها به یکی از پایه‌های سیستم‌های مانیتورینگ امنیتی تبدیل شد.
دزدگیر چگونه کار می‌کند؟
با وجود تفاوت زیاد بین دزدگیرهای قدیمی و مدرن، اصل عملکرد بیشتر آن‌ها مشابه است:
تشخیص → پردازش → هشدار
برای مثال، تصور کنید یک سنسور روی در ورودی نصب شده است. وقتی در بسته است، سنسور وضعیت عادی را گزارش می‌کند. اگر در باز شود، سنسور تغییر وضعیت را تشخیص داده و آن را به مرکز کنترل ارسال می‌کند.
مرکز کنترل اطلاعات را بررسی می‌کند و در صورت تأیید شرایط هشدار، یکی یا چند اقدام را انجام می‌دهد:
- فعال کردن آژیر
- روشن کردن چراغ هشدار
- ارسال پیام یا تماس تلفنی
- ارسال اعلان به تلفن همراه
- اطلاع دادن به مرکز مانیتورینگ
در سیستم‌های امروزی، ارتباط میان اجزا می‌تواند سیمی یا بی‌سیم باشد.
سنسورها چگونه متوجه ورود فرد می‌شوند؟
دزدگیرها برای تشخیص رویدادهای مختلف از حسگرهای متفاوتی استفاده می‌کنند.
سنسور مگنت
این سنسور معمولاً از یک آهنربا و یک کلید مغناطیسی تشکیل شده است و روی درها و پنجره‌ها نصب می‌شود.
با باز شدن در، فاصله‌ی آهنربا و کلید تغییر می‌کند و سنسور این تغییر را به سیستم اعلام می‌کند.
سنسور حرکتی
سنسورهای حرکتی می‌توانند حضور یا حرکت یک فرد را در محیط تشخیص دهند. یکی از رایج‌ترین انواع آن‌ها PIR است که تغییرات تابش مادون‌قرمز ناشی از حرکت اجسام گرم، مانند بدن انسان، را تشخیص می‌دهد.
سنسورهای دیگر
بسته به نوع سیستم، سنسورهای دیگری نیز می‌توانند اضافه شوند:
| سنسور | کاربرد | |---|---| | مگنت | تشخیص باز شدن در و پنجره | | PIR | تشخیص حرکت | | سنسور ضربه | تشخیص ضربه و لرزش | | سنسور شکست شیشه | تشخیص شکستن شیشه | | سنسور دود | تشخیص دود و آتش | | سنسور گاز | تشخیص نشت گاز |
مرکز کنترل؛ مغز دزدگیر
سنسورها به‌تنهایی تصمیم‌گیرنده نیستند. اطلاعات آن‌ها معمولاً به مرکز کنترل (Control Panel) ارسال می‌شود.
مرکز کنترل وضعیت سنسورها را بررسی می‌کند و بر اساس تنظیمات سیستم تصمیم می‌گیرد که چه واکنشی نشان دهد.
به همین دلیل می‌توان یک دزدگیر را به‌صورت ساده چنین تصور کرد:
سنسورها → مرکز کنترل → تجهیزات هشدار
در سیستم‌های پیشرفته‌تر، یک بخش ارتباطی نیز به این زنجیره اضافه می‌شود:
سنسورها → مرکز کنترل → ارتباطات → کاربر یا مرکز مانیتورینگ
دزدگیرهای امروزی
دزدگیرهای مدرن دیگر فقط یک آژیر ساده نیستند. بسیاری از آن‌ها می‌توانند از طریق اینترنت، شبکه تلفن همراه یا ارتباطات بی‌سیم با تلفن همراه کاربر ارتباط برقرار کنند.
در نتیجه، اگر اتفاقی در محل رخ دهد، کاربر ممکن است حتی زمانی که کیلومترها از ساختمان فاصله دارد، از وقوع آن مطلع شود.
برخی سیستم‌ها همچنین با دوربین‌های مداربسته، قفل‌های هوشمند، سیستم‌های اعلام حریق و تجهیزات خانه هوشمند یکپارچه می‌شوند.
یک ایده‌ی ساده که بیش از ۱۷۰ سال دوام آورده است
شاید فناوری دزدگیرها از مدارهای ساده‌ی الکتریکی قرن نوزدهم به سیستم‌های هوشمند امروزی رسیده باشد، اما ایده‌ی بنیادی آن تقریباً همان است:
یک تغییر غیرعادی را تشخیص بده و به‌موقع هشدار بده.
تفاوت اصلی این است که امروزه دزدگیر می‌تواند تغییرات بسیار بیشتری را تشخیص دهد، اطلاعات را پردازش کند و هشدار را تقریباً در هر نقطه‌ای به کاربر برساند.
جمع‌بندی
دزدگیر یک سیستم تشخیص و هشدار است که معمولاً از سنسورها، مرکز کنترل و تجهیزات هشدار تشکیل می‌شود. این فناوری از سیستم‌های الکتریکی ساده‌ی قرن نوزدهم آغاز شد و به سیستم‌های بی‌سیم و هوشمند امروزی رسیده است.
در نهایت، فارغ از اینکه دزدگیر یک مدار ساده‌ی در و پنجره باشد یا یک سیستم هوشمند متصل به اینترنت، منطق اصلی آن همچنان ساده است:
تشخیص → تصمیم‌گیری → هشدار